Wikipediaf

De bibliofiele bibliograaf op Wikipedia heeft weer toegeslagen. Het lemma over Arnon Grunberg is de afgelopen dagen uitgebreid met een waslijst aan bibliofiele uitgaven. Deze bibliografie van gelimiteerde uitgaven begint met de dichtbundel De Machiavellist (1990) en houdt vooralsnog op bij Simon Carmiggelt en mijn moeder (2013), een inmiddels gezocht kleinood. Het gros van de genummerde boeken en gesigneerde bierviltjes in de lijst is uitgegeven door Kunst Editions in New York.

De eerste afzonderlijke bibliografie van bibliofiele uitgaven, ruim drie jaar geleden, werd door de encyclopedische gemeenschap met vraagtekens en uitroeptekens begroet. Iets nieuws is op Wikipedia per definitie slecht. Een vers lemma is onkruid, dat meteen moet worden uitgeroeid, voor het de kans krijgt te groeien. Maar zodra er overeenstemming is bereikt over het nut van het lemma, verlaten de Wikipedianen de overlegpagina’s, om andere lemmata in twijfel te trekken en nieuwe Wiki-gebruikers te bekritiseren.

Het lemma blijft verweesd achter. Niemand kijkt er naar om; lacunes ontstaan. In de bibliofiele bibliografie van Komrij ontbreekt bijvoorbeeld de meest recente uitgave Een kerkhoflied. Nu had ik hier zelf kunnen ingrijpen, maar ik ben sinds 2011 definitief Wikipediaf.

Wordt de nieuwe bibliografie binnenkort weer afgekraakt? Op de overlegpagina van het lemma Grunberg is het tot op heden rustig gebleven.

De kroeg

Opdat zij er kunnen bijkomen van hun encyclopedische arbeid (het aanmaken, bekritiseren en verwijderen van lemma’s), hebben Wikipedianen ooit De kroeg in het leven geroepen. Sinds gisterochtend is mijn blog ‘Encyclopedische waarde’ er onderwerp van gesprek.

Dat gesprek waaiert gezellig uit, zoals het in hoort in het café. Misplaatste grap, ziekenhuisdirecteur, pornoster, Japanse voetballer, brulaap… Er worden kraakheldere verbanden gelegd en krachtige argumenten uitgewisseld.

Voor de Wikipedianen die veronderstellen dat Paul Brussel en ik dezelfde zijn, omdat ik het voor verwijdering genomineerde lemma vlot signaleerde, heb ik twee woorden: Google Alerts.

Encyclopedische waarde

In dit jubeljaar wordt Louis Couperus geëerd met exposities, lezingen, theatervoorstellingen, een roos en een veiling. Het Louis Couperus Genootschap geeft een mooi overzicht van de activiteiten.

Intussen werkt een Wikipediaan in Brussel stilletjes aan lemma’s over afzonderlijke uitgaven van én over Couperus. In elk lemma geeft hij literair-historische achtergronden, gegevens over de drukker, bindwijzen, lettertypes, bibliografische verwijzingen… maar echt nieuw op Wikipedia is de informatie over de verblijfplaats van originele handschriften en van zeldzame exemplaren. Over Couperus’ handschrift van een boekbespreking meldt Wikipedia nu dat de vorige eigenaar het lang verborgen heeft gehouden voor onderzoekers. Van het kostbare boekje L.C. van Gerard Goudriaan worden eindelijk eens alle bekende opdrachtexemplaren opgesomd. Fijne feitjes voor een opdrachtenverzamelaar.

Maar het nieuwe lemma over de afzonderlijke uitgave van een Ikje roept weerstand op bij doorgewinterde Wikipedianen. De pagina staat op de gevreesde beoordelingslijst: het voldoet volgens de community niet aan de uitgangspunten van Wikipedia. ‘ew [= encyclopedische waarde]?’

Wikipediaan Agora zaaide vanochtend twijfel over de relevantie van het lemma. De uitgave is ‘een stukje huisvlijt qua drukwerk op basis [van] een kort stukje in de krant’. Wikipediaan Peter b wil het lemma graag verwijderen: ‘dat iemand uit ijdelheid zijn eigen stukje laat drukken is leuk voor het familiealbum, maar niet in een encyclopedie’. Onze man in Brussel verdedigt zijn lemma met argumenten. De discussie valt tot nu toe in zijn, en mijn, nadeel uit.

Voorlopige titel van mijn autobiografie: Genomineerd voor verwijdering.

Lemma’s

Ooit schreef ik lange, idiote lemma’s. Facebook was nog voor Harvard-studentjes, FarmVille voor Texaanse cowboys, Schaken voor stamgasten van Café Wolthoorn & Co. Wikipedia was mijn schouwtoneel en mijn uitlaatklep. Elke nul moest een één worden.

Maar de grijze muizen en de kommaneukers namen de overlegpagina’s over. Elke door mij aangebrachte wijziging in een lemma, hoe miniem ook, werd door moderators subiet ongedaan gemaakt, bediscussieerd, herschreven, afgebrand, opnieuw geplaatst. Zo werd het nut van de bibliofiele bibliografie van Gerrit Komrij binnen een dag in twijfel getrokken. Wikipedia: een politiestaat.

Dichters zijn ook niet dol op de online-encyclopedie. Het was Komrij die Wikipedia onlangs met de oude Winkler Prins vergeleek: ‘Prachtig, maar gammel. Snel, maar ongelijk van kwaliteit. Nu eens bizar uitgebreid over iets onbenulligs, dan weer te summier over zaken van tijdlozer aard.’ Vervolgens stoeiden een Wikipedist en een Wikipediaan met deze uitspraak op de overlegpagina van het lemma Gerrit Komrij. Een metadiscussie in de klassieke Wiki-traditie. Die overlegpagina’s hebben de opmaak van een voetnoot bij een voetnoot bij een voetnoot ad infinitum.

Menno Wigman zag in 2010 een zinnetje uit een oud interview uitvergroot terug in zijn lemma. In Knack was hij boos: ‘Een of andere onbenul heeft op mijn Wikipedia-pagina geschreven dat ik een, twee goede gedichten per jaar schrijf en sindsdien ga ik door voor de luiste dichter van het land.’ Die uitspraak, vergelijkbaar met ‘Wigman’s production rate is not high‘, werd kort daarna geschrapt. Wiki ziet alles.

Die onbenul, overigens, dat was ik.