In blauw heelmarokijn

Om deel te nemen aan de jaarlijkse boekenbeurs in Haarlem was een lidmaatschap van de Nederlandsche Vereeniging van Antiquaren geen vereiste. Nieuwkomers welkom. Aan de beurs die op de eerste drie dagen van november 1985 werd gehouden deed een volleerd koopman mee, gespecialiseerd in handschriften van Nederlandse schrijvers. De eenmanszaak presenteerde, zo kondigde een advertentie in NRC Handelsblad aan, in de Beyneshal een opmerkelijke collectie Gerard Reve.

Of de nieuwkomer goede zaken deed bij zijn vuurdoop is niet te achterhalen. Wel werd de verkoop van originele correspondentie met Reve, uitsluitend verkrijgbaar bij Antiquariaat en Kunstzaal Joop Schafthuizen, breed uitgemeten in de media. NOS-verslaggever Harmen Roeland deed in het achtuurjournaal van 1 november ruim twee minuten verslag van de manuscriptenhandel van Joop Schafthuizen. Eind 1986 bracht Schafthuizen zijn eerste (en enige) verkoopcatalogus Gerard Reve uit.

Student Gert-Jan Rodermond, die in 1985 al colleges aan de Universiteit Leiden had gevolgd bij gastschrijver Reve, meldde zich op 21 juni 1988 als klant bij de firma Schafthuizen te Schiedam. Een persoonlijke kennismaking met Reve volgde. In het derde en laatste deel van de kroniek van Reve’s leven citeert Nop Maas de wanhopige versierpogingen die Reve daags na de ontmoeting met Rodermond per brief deed. Om te beginnen wilde Reve graag met de student corresponderen, maar wel via het adres van een vriend, want Schafthuizen hoefde er voorlopig niets van te weten.

Door een misverstand belandde de antwoordbrief van Rodermond, die keurig een fotokopie van Reve’s liefdesverklaring had bijgevoegd, gewoon op de mat in huize Reve. Waar Schafthuizen de envelop opende. Rodermond werd de wacht aangezegd. Het contact bloedde dood, schrijft Maas.

Toch moet er nadien nog een ontmoeting zijn geweest. Dat valt af te leiden uit de vriendschappelijke opdracht van Reve aan ‘Edith en Gert-Jan Rodermond’, voorin Reve’s Verzamelde gedichten (1987). Het boek staat sinds afgelopen woensdag te koop.

Verzamelde gedichten verscheen in februari 1987 in twee uitvoeringen: in een linnen band met stofomslag à f 39,90 en als paperback (‘volkseditie’) à f 24,90. De in het colofon vermelde tien luxe-exemplaren kwamen pas in de winter van 1987 gereed.

Gert-Jan Rodermond wist de hand te leggen op zo’n fraai, door David Simaleavich in blauw heelmarokijn gebonden exemplaar. Naast de door Reve met de hand aangebrachte nummering en signatuur in het colofon én voornoemde opdracht op de titelpagina kent dit exemplaar nog enkele handschriftelijke toevoegingen. Zo corrigeerde Reve enkele drukfouten, zoals de dt-fout in ‘Gedicht Voor Mijn 39ste Verjaardag’ en de misplaatste t in ‘Eind Goed, Al Goed’. En op bladzijde 34 schreef hij het gedicht ‘Droom’ uit, onder de gedrukte versie. Dit alles gebeurde op 11 december 1988 te Schiedam.

Een luxe Verzamelde gedichten komt zelden op de markt. In Zelf Reve Verzamelen (1998) noemt Piet van Winden de luxe-editie wel, maar hij had voor het kleurkatern van zijn checklist geen exemplaar tot zijn beschikking. Schafthuizens eigen luxe-exemplaar werd in 1997, op de veiling van ‘de complete werken van Gerard Reve’, op 1200 gulden afgehamerd. (De veiling vond plaats bij Bubb Kuyper; Schafthuizen had zijn kunstzaal annex antiquariaat reeds opgedoekt.)

Rodermonds exemplaar moet 6500 euro opbrengen, exclusief verzendkosten. Dat is de vraagprijs van een liefhebber die er eigenlijk geen afstand van kan doen.

6 gedachtes over “In blauw heelmarokijn

  1. Nog een kleine aanvulling op het verhaal.

    Op 8 april 2014 werd exemplaar nr1 bij Venduhuis De Eland – De Zon wederom geveild, afgehamerd op € 700. Van f 1.200 naar € 700 is bij 42% inflatie (periode 1997 – 2014) een daling van de reële prijs, wat volgens mij ook de algemene trend is bij Reve.
    Nummer 1 heeft een opdracht aan Schafthuizen (‘Voor Matroosje / van Wolf Gerard / Schiedam, winter 1987. / Gerard Reve) en telt 7 correcties. Naast de al genoemde zijn bijvoorbeeld in het titelregister twee gedichten abusievelijk met hun eerste regel aangegeven, in plaats van met de titel. Zo is ‘Wat zegt u daarvan? Een mens knapt er van op:’ door Reve doorgestreept en vervangen door de titel (‘Motto’).

    In november 2006 werd ook een marokijn exemplaar aangeboden uit de collectie van Diederik van Vleuten, zonder opdracht. Vraagprijs € 2.500. Kortom: de prijs varieert nogal. Ten opzichte van het van Vleuten-exemplaar heeft het nu aangeboden exemplaar een opdracht , een handgeschreven gedicht en een achterliggend verhaal, door Nick geschetst, wat het wel heel bijzonder maakt. Maar € 6.500 blijft wel een hoop geld…..

    Peter Adriaansen

  2. Een fijn verhaal weer, Nick, hartelijk dank. Ik heb een aanvulling en een paar kleine kanttekeningen. Net als later onder meer bij de heruitgave van Terugkeer verschafte Joop mij het genoegen van de alleenverkoop van de luxe Verzamelde Gedichten. Ik was dan ook zeer onaangenaam verrast toen een ‘krullenbol’ mij trots vertelde dat hij ook een exemplaar bezat. Toen ik verhaal ging halen in Schiedam verweerde Joop zich met de opmerking: “Ja, maar dat is ook zo’n mooie jongen”. Met de ‘krullenbol’ werd – ook door een gezamenlijk verlies – de relatie steeds vriendschappelijker, met Joop – ook door het gezamenlijk profijt – trouwens eveneens. Zijn onderneming, Antiquariaat en Kunstzaal Joop Schafthuizen, vormde overigens de basis van onze zakelijke relatie. Zelf Reve Verkopen kan Joop natuurlijk als geen ander, maar telefoon, correspondentie en ontvangst aan huis werden hem heel snel te veel. (Mij uiteindelijk ook maar dat zou nog ruim 20 jaar duren). Joop werd dus grossier en AioloZ wederverkoper. Na mijn vragen over het exemplaar van Gert-Jan kreeg ik van Joop een opgave van de door hem verdeelde exemplaren. De overige werden in korte tijd verkocht, in één geval in 12 termijnen, als ik me niet vergis. Er waren meer studenten onder de Revianen.

    Er past enige zelfverdediging tegenover je opmerking over Zelf Reve Verzamelen. Het idee was om een platenatlas van de 78 werken te maken die op dat moment Reve’s oeuvre vormden. Daarnaast bood het zgn. technisch gedeelte de bibliografische informatie. Daarin staat keurig wat er hier aan de hand is. Het colofon van de eerste druk maakt geen gewag van de marokijnen boeken en dat kan ook niet want die waren helemaal niet voorzien. Pas na de publicatie heeft Joop ze gewoon van exemplaren van de handelseditie laten maken. Ik noem ze in ZRV hors serie, dat is niet gelogen, maar wel coulant. In de platenatlas van eerste uitgaven hoort de editie gewoon niet thuis. Dat maakt hem niet minder bijzonder of onmisbaar voor de ware Reviaan natuurlijk. En daarom had ik hem toen – net als nu – wel degelijk tot mijn beschikking. Wie nog niet zo gelukkig is moet dus nu meteen Gert-Jan’s exemplaar kopen. Vóór hij zich bedenkt…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s