Een weinig, maar wel goed

De uitgaven van De Literaire Loodgieters zijn zeldzaam – gemaakt, niet geworden. Een boekje in een oplage van 4 exemplaren is bij verschijnen al bijkans ongrijpbaar. Pierre Roth, bij wie de drukpers van De Literaire Loodgieters in huis stond, zegt hierover in een interview in Het Parool (3 juli 1982):

De oplagen zijn zelden groter dan tien of twintig, tot vertwijfeling van een aantal bibliofielen, hoop ik. […] Wat soms wel erg leuk is, is te bedenken dat sommige mensen niet aan mijn boekjes kunnen komen.

Toch hebben verscheidene antiquaren in de afgelopen dertig jaar de hand weten te leggen op uitgaven van De Literaire Loodgieters. Vandaag ging er weer een aantal in de verkoop.

Drukwerk van het Amsterdamse driemanschap duikt voor het eerst op in catalogus 205 van antiquariaat Schuhmacher, in de lente van 1982 geheel gewijd aan W.F. Hermans. Nog geen half jaar na het door De Literaire Loodgieters uitgeven van Sita van de Wissels Beertje Bombazijn (1981) is een exemplaar voor duizend gulden bij de antiquaar te verkrijgen. Dat Sita van de Wissel en Lionel Prent pseudoniemen zijn van Hermans en Ewald Spieker is hier al bekend.

In september 1985 opent Willem Huijers papieren verkooplijst met liefst 41 items van De Literaire Loodgieters, waaronder alle verjaardagsuitgaven. De veelal ‘HS’ bestempelde of ‘nietig’ verklaarde exemplaren zijn vrij beknopt beschreven. Huijers toelichting bij De Literaire Loodgieters is veelzeggender:

Geuzennaam, voor een paar – mij sympathieke – mensen, die drukken wat hun bekoort. En dit zetten met de hand.
Een niet-commerciële pers, die vrij onbekend is. Hetgeen zeker te maken zal hebben met de oplagen.

De meeste prijzen liggen onder de honderd gulden. Uitschieter in Huijers catalogus is Per boot van Venetië naar Padua (1983) van Gerrit Komrij en Jaap Drupsteen: f 1975,-

In de De Slegte-catalogus 15 jaar nederlandse bibliofilie. De verzameling David J. Simaleavich neemt Eric J. Schneyderberg eind 1989 werk op van dertien belangrijke Nederlandse bibliofiele uitgeverijen, voor het overgrote deel afkomstig uit de collectie van de befaamde boekbinder.

In de inleiding wordt al gewaarschuwd voor de zeer beknopte beschrijving, die ‘noch volledig noch consequent’ is. Deze opstandigheid zit ook in de ondertitels van de op uitgeverij gesorteerde afdelingen. Bij Sub Signo Libelli is de keuze ‘in chronologische volgorde’ en bij De Regulierenpers ‘in willekeurige volgorde’, terwijl In de Bonnefant ‘in onlogische volgorde’ wordt gepresenteerd. Bij De Lange Afstand heeft Schneyderberg een grens getrokken:

Een keuze, waarbij afgezien is van beschrijving van werken verpakt in zakken zaagsel of gedrukt op ballpoints en van boeken met een oppervlakte van meer dan een halve vierkante meter.

Van De Literaire Loodgieters zijn drie uitgaven opgenomen: ‘een weinig, maar wel goed’. Ten opzichte van Huijers lijst zijn de prijzen bijna verdubbeld.

In de volgende twee decennia komt er maar sporadisch een uitgave langs. André Swertz heeft in 1990 een Beertje Bombazijn met een Parijse opdracht van Hermans à f 1300,- Antiquariaat AioloZ neemt in maart 2003 Sal Santens gesigneerde “Brief-fragmenten” (1981) mee naar de antiquarenbeurs in de RAI, waar niemand er de gevraagde 125 euro voor gaf – het luxe-exemplaar stond er een jaar later weer.

Pas in oktober 2008, wanneer de Hermans-collectie van Arie Oexman door Fokas Holthuis onder de loep wordt genomen, zijn er weer uitgaven van De Literaire Loodgieters verkrijgbaar. Beertje BombazijnSuid-Afrika (1983) en Willem Frederik Hermans’ schrijfmachineverzameling (1980) hebben stuk voor stuk een opdracht aan Ruud Broens, een van De Literaire Loodgieters. Voor de verjaardagsuitgave Suid-Afrika, het enige niet-nietige exemplaar ter wereld, wordt vijfduizend euro gevraagd. Misschien niet weinig, maar wel heel erg goed.

2 gedachtes over “Een weinig, maar wel goed

  1. Om de ogenschijnlijke verwarring rondom de verjaardagsuitgaven iets groter te maken: ter gelegenheid van mijn verjaardag kreeg ik van Pierre AL CAPONE, waarna hij mij verzocht een aantal andere exemplaren van mijn signatuur te voorzien (die hij weer meenam), waarna ik een exemplaar van de verjaardagsuitgave GEEN HAAST van hem mocht ontvangen met een tekstje van F.B. Hotz, die tien dagen daarvoor jarig was geweest (& daarbij ging het niet om een nietig gemaakt exemplaar – dát weet ik zeker, omdat ik er net nog in gekeken heb). Die Pierre: ik herinner me nog het waslijntje in 1 van zijn kamers in zijn huis, waaraan een aantal verjaardagsedities, nog niet voorzien van omslag, te drogen hingen. Bibliografen, of zij die dat menen te zijn, weten niet altijd álles, dus.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s