Frontaal naakt

Populair drukwerk is het thema van het nieuwe nummer van De Boekenwereld. Verstripte Nederlandse romans, de iconografie van de ruimtehelm, zeldzame sensatieromans, pin-upmagazines. De Boekenwereld opent met twee artikelen over volksprenten en centsprenten. Daarom siert een vroegnegentiende-eeuwse, met de hand ingekleurde Manneken Pis het omslag. Tot op heden heeft geen boekhandelaar of abonnee dit omslag, vanwege een ‘bedreiging der kuischheid’, veroordeeld.

Precies dit gebeurde wel in 1936, toen de Rotterdamse uitgeverij Brusse de roman Het steenen ventje van Jos Brusse-van Huizen op de markt bracht. In het typo-foto-omslag van de getalenteerde huisvormgever Wim Brusse was Manneken Pis van Brussel tweemaal verwerkt: op de zwart-witte achtergrond, enigszins geretoucheerd, doch met een ferme waterstraal, en in een oranje zweem op de voorgrond, haarscherp, frontaal naakt.

Aanstootgevend, vonden Haagse boekverkopers. Wim Brusse vervaardigde in allerijl een nieuw omslag, waarop het dimensionale aspect verdween en van het stenen hoofdpersoontje van de roman enkel nog de contouren te zien waren. Er bestaan ingenaaide exemplaren van Het steenen ventje met beide omslagen (waarvoor een prospectus zelfs in sensatiebeluste bewoordingen reclame maakte). Een heer in de Wachtkamer Eerste Klasse kon het boek dus onbeschroomd uit zijn aktetas plukken.

Dit kinderboek voor volwassenen, met Manneken Pis als stille getuige van het woeden der wereld, is niet te lezen. Zo slecht. Het functioneel-blote omslag is echter een fraai voorbeeld van Wim Brusses collage-achtige stijl. Bovendien voegde Brusse aan typografie en fotografie nog een derde, eigen laag toe: vignetten. Hier zijn het zeven tekeningen van een beweeglijk poppetje, dat ook op de omslagen van J. Heuff van Houweninge, Droesem (1936) en Fré Dommisse, Het licht op den drempel (1937) te vinden is.

Stilaan wordt het drukwerk van Wim Brusse in verzamelaarskringen populair. Zeer terecht, lijkt me.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s