Gegarandeerd motecht

De herdruk van de briefwisseling tussen Willem Frederik Hermans en Gerard Reve, Verscheur deze brief! Ik vertel veel te veel (2008), ligt vanaf deze week als paperback in de boekhandel. Alle Revianen en Hermansianen moeten dit boek lezen, als ze dat nog niet gedaan hebben. Maar wat moet je verzamelen als je van Hermans én Reve houdt? Wat wil de bibliofiel? Na een zoektocht in catalogi van antiquariaten en veilinghuizen en een graaftocht in mijn geheugen is dit de absolute, objectieve top 10 van leukste en belangrijkste items, waarin de twee grootste naoorlogse schrijvers verenigd zijn – met, wanneer bekend, de prijzen.

10.

Aflevering 15 van jaargang 4 van Criterium. Algemeen cultureel maandblad.
Pardon, een muffe tijdschriftaflevering, die elke antiquaar tegenwoordig bij het oud papier legt? Zeker: in dit bewuste nummer, verschenen in december 1946, debuteert ene Simon van het Reve met het ontroerende verhaal ‘De ondergang van de familie Boslowits’. W.F. Hermans, net aangetreden als redacteur van Criterium, publiceert in dit nummer een fragment uit de roman-in-wording De tranen der acacia’s en een krakende kroniek over het oorlogsdagboek van Bert Voeten. Hun eerste ontmoeting op papier; de lijfelijke kennismaking zal pas in september 1947 zijn.

9.

Reve/Hermans, een anekdote (1988).
Aardig boekje, geschreven door Bertus G. Antonissen, met 38 fantastische foto’s door Cas Oorthuys van Hermans en Reve anno 1955 op het Waterlooplein en op het dak van de Galerij, waar Reve met zijn echtgenote Hanny Michaelis woonde. Op de kiekjes zie je de schrijvers poseren met pannendeksels op hun hoofden of een serieus gesprek voeren in een sierlijk urinoir. Hermans en Reve roken op praktisch elke foto; er moet tijdens de shoot wel een halve slof sigaretten doorheen zijn gegaan. (€ 15)

8.

Mandarijnen op zwavelzuur (1964).
In Hermans’ grappige en tegelijk snoeiharde boek, verschenen na de breuk tussen de schrijvers in 1959, komt Reve ook voorbij. Hermans plaatst in de marge zogenaamde portretten van de schrijvers die hij ter sprake brengt (M. Vasalis draagt een boerka, Koos Schuur is een schedel, W.H. Nagel is een behaarde bodybuilder). De foto van Reve (een tegen een lantaarnpaal leunende jongeman in Chicago) lijkt zowaar op Reve. Het onderschrift luidt: ‘Waiting for understanding. Neither boy nor man.’ Vier jaar later probeert Reve – zonder succes – een afdruk van de foto te bemachtigen: ‘Ik vind hem erg vertederend. Ik heb al heel wat eksemplaren, op die pagina, voor bewonderaars moeten signeren.’ (€ 200)

7.

Het sadistische universum (1964).
In deze bundel scheppend en beschouwd proza staat het bekende essay ‘Monoloog van een anglofoob’: Hermans haat het Engelse volk, de politici, de rare gewoonten, de hoofdstad, de taal. Als Reve in 1952 Hermans out of the blue een in het Engels gestelde brief stuurt, omdat hij voortaan toch alleen in het Engels wil publiceren, reageert Hermans met een brief vol beredeneerde tegenwerpingen. In dit anti-Engelse essay wordt Reve uiteraard genoemd (‘Engeland is een vreselijk land voor schrijvers, maar zelfs voor verdienstelijke talenten.’). (€ 10)

6.

Reve’s exemplaar van Het sadistische universum (1964).
Meesterverzamelaar Arie Oexman verwierf ooit Reve’s exemplaar van dit boek. Het haalde in 2008 de verkoopcatalogus van zijn Hermans-collectie. Getuige een opdracht op de titelpagina kreeg Reve het boek rond de Kerstdagen van zijn vriendje Peter Lotgering, die in een Amsterdamse boekhandel werkte. Niet sensationeel, wel bijzonder. (€ 45)

5.

Hermans’ exemplaar van aflevering 11 van jaargang 3 van The Paris Review.
De redactie van dit vooraanstaande blad plaatst in december 1955 met genoegen ‘Gossamer’, een Engels verhaal van Reve. Als Reve in het begin van 1956 presentexemplaren ontvangt, stuurt hij Hermans bij wijze van nieuwjaarswens een exemplaar met opdracht toe: ‘For Wim & Emmy/ With best wishes for 1956/ 6/1/1956/ GerardKornelisVanHetReve’. Hermans bedankt lauwtjes – en in het Nederlands.

4.

Originele zwart-witfoto door W.F. Hermans van de etalage van een Groningse boekhandel.
Op 9 januari 1957 stuurt Hermans Reve een ansichtkaart met een door de etalageruit geknipte foto van spiksplinternieuwe exemplaren van Reve’s Verzameld werk (1956) en Hermans’ De God Denkbaar Denkbaar de God (1956), allebei door Van Oorschot uitgegeven, broederlijk naast elkaar.

3.

Reve’s rokkostuum.
Op 6 juli 1955 promoveert Willem Frederik Hermans cum laude tot doctor in de fysische geografie aan de faculteit wis- en natuurkunde. In de aula van de Universiteit van Amsterdam verdedigt Hermans zijn proefschrift met zijn vrienden Oey Tjeng-Sit en Gerard Reve als paranimfen. Reve draagt een keurige slipjas, volgens het etiket ‘gegarandeerd motecht’; het stond ook in de catalogus-Oexman. Ik heb het destijds mogen passen, maar bleef er met mijn linkerarm in steken. Groot schrijver, klein ventje, Reve. (€ 250)

2.

Originele, handgeschreven brief van Hermans aan Reve.
Van alle brieven in Verscheur deze brief! is er maar eentje in de handel geweest. Op 24 januari 1950 schrijft Hermans zijn vriend over een nieuw project: het schrijven van een gezamenlijke roman over een lesbische vrouw die samen met een intellectuele vriendin haar geslachtszieke man martelt. Het boek is er nooit gekomen, de brief is het enige bewijs van hun voornemen. (€ 3250)

1.

Reve’s exemplaar van De mandarijnenpers (1955).
Vanaf begin april 1955 vertoeft Reve in Londen. Zijn echtgenote Hanny blijft in Nederland en wordt te logeren gevraagd door het echtpaar Hermans. Reve informeert op 24 mei 1955 bij Hermans naar de logeerpartij en praat het overzeese drietal moed in: ‘Do not allow your life to be spoiled by the mental hunchbaks that inhabit the dwarfstate in which we, unluckily, were born.’ Van zijn net verschenen, in eigen beheer uitgegeven polemisch werkje De mandarijnenpers post Hermans drie dagen later in Groningen exemplaar nummer 29 (van de 500) naar Engeland. De opdracht luidt: ‘To Gerard Kornelis v.h. Reve,/ sincere greetings from a dwarf state,/ 3 midgets’. Ondertekend door Hanny, Wim en Emmy. (€ 1200)

Een gedachte over “Gegarandeerd motecht

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s