Geweldige afmetingen

Vingt lithographies pour un livre que j’ai lu (1945) is een zeldzaam jongensboek. Van de totale oplage van 115 genummerde exemplaren zijn er tegenwoordig maar vijf of zes bekend. Een biblioseksuele blogger in Parijs somt de door hem getraceerde exemplaren op.

Faan Nijhoff, alias Stephen Storm, had de litho’s van mooie jongens ingelijst aan de muur. Andere Hollanders in het gelukkige bezit van het kostbare prentenboek ken ik niet. Over de whereabouts van Nijhoffs exemplaar kon ik niets vinden.

Gisteren raakte ik verzeild in Zolang te water, de aardige autobiografie van Simon Vinkenoog. De tweede druk uit juni 1957 stond al te lang ongelezen in de boekenkast. Niet opzienbarende, maar leuke lectuur.

Simon Vinkenoog doet het in zijn jongensjaren met mannen en vrouwen. Hij schreef er al in 1948 over in het ondergrondse tijdschrift De dualist, hij schrijft er in Zolang te water opnieuw over. Als de dichter weer eens in de clinch ligt met een meisje, door de stille straten van de hoofdstad struint, laat hij zich bij een etalageruit discreet oppikken door een antiquair. Ze rommelen wat. Ze zullen bij elke volgende ontmoeting doen of ze elkaar niet kennen.

Ten huize van een anonieme socialist (Zolang te water, pagina 81) krijgt Vinkenoog omstreeks 1947 twee boeken te zien. Het eerste is ‘een hollandse vertaling van Lautréamont die dertig jaar daarvoor was verschenen’. Vinkenoog geeft geen verdere details, maar iedere lezer weet dat het gaat om De zangen van Maldoror uit 1917, in de vertaling van Johan Stärcke. ‘Zeer bereidwillig haalde hij boeken en dossiers te voorschijn, het werd laat, vroeg in de morgen,’ noteert Vinkenoog. En dan komt er een boek met tekeningen boven tafel.

Gladde kartonnen paginaas die met een ijzeren spiraalband in de rug waren samengebonden. Het was pas jaren later dat ik hoorde dat dit de illustraties waren bij een boek van Jean Genêt. […] Straatjongens die tegen lantaarnpalen leunden en te nauwe broeken aanhadden, en hemden die tot op de navel openhingen: gevangenistaferelen: twee jongens in een cel opgesloten en op de muren pornografische graffiti: de jongens voorzien van geslachtsorganen die geweldige afmetingen bereikten: op verschillende paginaas werd getoond welke resultaten zij ermee bereikten.

Hoeveel lezers zouden anno 1957 in de gaten hebben gehad dat Vinkenoog hier een accurate beschrijving geeft van Vingt lithographies pour un livre que j’ai lu? En hoeveel lezers nu?

2 gedachtes over “Geweldige afmetingen

  1. Vinkenoog beschrijft 'gladde kartonnen pagina's in een ijzeren spiraalband'. Dat is de verkleinde fotografische reproductie van de litho's die in de jaren veertig of vijftig clandestien werd verspreid, mogelijk alleen in Nederland. Die heb ik een paar keer gezien bij bejaarde Haagse homo's: een spiraalband met oranje platten. Misschien was fotograaf Faan Nijhoff wel de maker van deze reproducties.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s