Lijdensweg

Koen Schouwenburg, de jongste aanwinst van de online Tzum, verwijst in zijn recensie van A.F.Th. van der Heijdens onlangs verschenen Tonio naar die andere schrijver die een kind verloor en er een boek over schreef: P.F. Thomése, Schaduwkind (2002). De afgelopen jaren zijn er meer rampboeken verschenen: Arjen Fortuin zette ze in 2004 op een rij. Iets ouder zijn Büchs Dood kind (1982) en De kleine blonde dood (1985), al vluchtte deze schrijver wel heel erg in de verbeelding.

Bijna een eeuw voor Tonio publiceerde Frederik van Eeden Paul’s ontwaken (1913), dat hij – net als Van der Heijden – in een recordtempo afleverde. In het boek schildert hij de levensloop van zijn ziekelijke zoon, die als twintiger aan tbc stierf. Sterven is, in de ogen van de zweverige Van Eeden, ontwaken in Gods heerlijkheid. In Van Eedens postuum gepubliceerde dagboeken, die sowieso niet gespeend zijn van hemelhoog gejuich, is de aangrijpende lijdensweg van kuchjes en zuchtjes goed te volgen. (Wiens lijdensweg? Eigenlijk die van pa Van Eeden.)

Twee maanden na Paul van Eedens ontwaken hield de schrijver een lezing over zijn studie naar dromen (hoe je ze classificeert, hoe je ze duidt, hoe je ze stuurt). Hold your laugh: Van Eeden heeft in zijn droomwereld meermalen een ontmoeting met Koning Leopold II van België. Doodleuk terzijde: ‘Hij scheen zeer veel belang in mij en mijn werk te stellen, wat mij nog steeds vrij onwaarschijnlijk voorkomt.’ Van Eeden voert in droom en lezing ook een dood jongetje van 10 op, dat hem op een nieuw rijwiel verschijnt.

Ik denk dat Frederik van Eeden op Walden iets te veel Astro Tv heeft gekeken.

Nico van Suchtelen, geen onbekende van Van Eeden, gaf een jaar later in eigen beheer zijn elegische gedicht Voor Vera (1914) uit. In november 1914 was zijn dochtertje plotseling gestorven. Van Eeden schreef in zijn dagboek op donderdag 19 november 1914 over de dood van de kleine Vera: ‘Een engelachtig kind, dat eens zoo bedroefd was toen ze te laat aan de Zondagsschool kwam en de kinderen hoorde zingen: ‘en ze zullen God zien’ want ze vreesde dat zij God nu niet zien zou omdat ze te laat was. Een fijn, diepdenkend kindje, met haar mooie gezichtje en lichtblonde zijïge haren. Ik hoop dat Paul haar vinden en helpen zal.’

Dit zeldzame boekje heb ik twee jaar geleden mogen beschrijven, maar ik had het natuurlijk moeten kopen.

2 gedachtes over “Lijdensweg

  1. Dag Nick,Inderdaad een prachtig boekje. Gelukkig kan ik dit keer zeggen het wel aangeschaft te hebben (regelmatig schieten er nog boeken door mijn hoofd die ik om welke reden dan ook heb laten liggen….). Kopietje maken?Groet!Bart.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s