Bindpraktijken

Filmregisseur Bryan Forbes schreef een aardige terugblik op zijn bibliofiele leven bij het afscheid van een deel van zijn boeken, nu door het oudste antiquariaat ter wereld in een catalogus verstopt. ‘Van tijd tot tijd onderneem ik ernstige pogingen om mijn bezittingen te ruimen, ontdoe ik me van overhemden die te krap zijn geworden, vernietig ik foto’s die niet langer lijken op het gezicht dat naar me staart in de badkamerspiegel, maar het mag allemaal niet baten. De puinhopen van mijn bewogen leven lijken zich in het donker voort te planten, maar ik heb – tot op heden – altijd de verleiding kunnen weerstaan mijn boeken weg te doen.’

Zijn nobele woorden ten spijt is de aanblik van zijn collectie nogal een schok. Opdrachtexemplaren, drukproeven en eerste drukken van o.a. Edward Albee, H.E. Bates, John le Carré, Daphne du Maurier en Gore Vidal. Maar alle 169 boeken van Forbes zijn door een naamloze binder op een onbewaakt ogenblik in identieke banden gestoken: verguld brandweerrood en tuinhuisjesgroen halfmarokijn met fantasieloos gemarmerde platten. Sjiek, maar dood- en doodsaai. Aap, gouden ring.

Praktische bezwaren tegen het opnieuw binden van boeken, als ze er niet expliciet om vragen, zijn er genoeg. Het zesde boek uit de Forbes-lijst betreft de eerste roman van Kingsley Amis. Volgens de beschrijving mist de laatste letter van de handgeschreven opdracht van de auteur: de boekbinder sneed de pagina’s van Lucky Jim namelijk bij tijdens zijn bindpraktijken. Maar erger dan deze kleine verminking is het glimmende leder en het oogverblindende goud om dit boekblok, dat voorheen een uitgesproken, luchtige omslagtekening had, helemaal passend bij Amis’ satire.

De erotiek van een eerste druk bestaat voor een niet gering deel uit de oorspronkelijke band. Verzamelaars willen juist een eerste druk hebben, omdat ze dan dat meesterwerk in handen kunnen houden, zoals dat kort na de geboorte in de boekwinkel lag. Band en stofomslag, net als toen. Liefst postfris. Boekbinders kunnen een boek aantrekkelijk aankleden, maar sexy lingerie staat niet elke eerste druk. Om Isherwoods Lions and Shadows uit 1938 hoort het maatpak van Richard Medley, geen anoniem yuppenkloffie boven een paar Allstars.

De boekenkasten van Bryan Forbes zijn gruwelijk consequent. Alle vanzelfsprekende variatie in uiterlijk, gewoon omdat het ene boek uit 1948 stamt en het andere uit 1984, is eruit geordend. Het slaat als kut op Dirk. Gemaakt en bedacht.

Soms moet je streng zijn. Als een boekband in goede staat verkeert, moet een boekbinder er met zijn kundige tengels vanaf blijven. Hangt de rug ernaast? Heeft het achterplat in een plas water gelegen? Of is de originele band verloren gegaan? Dan kan een beetje binder een boek uit zijn as laten herrijzen. Al tijden staat een opdrachtexemplaar van Slauerhoff hier te wachten op een nieuwe jas. De vorige eigenaar plakte er ooit een perkamenten rug op, maar hij of zij zal de cursus boekbinden wel nooit hebben afgemaakt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s