De verliefde driehoek

Wiskundige romans zijn er in soorten en maten. In The life of Pi (2001) komt, hoewel de titels anders doet vermoeden, geen vermenigvuldigingsteken, plusje of minnetje voor, maar The Indian Clerk (2007) gaat van de eerste tot de laatste bladzijde over het mathematische wonder Srinivasa Ramanujan. Beide romans sloegen in als een bom. Alle Nederlandse recensenten lieten echter na in hun bespreking te wijzen op een belangrijke voorganger van eigen bodem: Frits van Raalte en zijn bundel Chariëssa en andere sproken (1919).

‘Het is gebeurd in de stad Planimetria en het verslag er van is bestemd voor menschen die van meetkunde houden en voor hen, die er niet van houden.’ Het fantastische verhaal ‘De verliefde driehoek’ begint met een status quo: de gelijkzijdige titelheld is verliefd op een volmaakte Cirkel, maar de concurrentie is moordend. Rechthoekige en Stomphoekige Driehoeken hebben het ‘mooi, zuiver, rond gezichtje’ van Cirkel ook opgemerkt. Het levert een enorme spanningsboog op. Maar de echte rivaal komt uit onverwachte hoek. Vierkant dingt ook mee naar Cirkels hand. In een vlaag van verstandsverbijstering knipt Gelijkzijdige Driehoek alle hoeken van Vierkant af, zijn eigen glazen daarmee ingooiend. Vierkant herstelt namelijk tot een onweerstaanbare Achthoek, die zich meteen met Cirkel verlooft. Alle Driehoeken, alle Ruiten, alle Trapeziums wonen de bruiloft bij. Cirkel wordt veroordeeld tot een graaddeling.

Maar dit geometrische liefdesverhaal krijgt nog een staartje. Frits van Raalte last als laatste alinea een nuttige zedenles in: ‘Knip nooit uit minnenijd een vierkanten medeminnaar de hoeken af, want inplaats hem te vernietigen, verheft men hem tot een achthoek. En daarbij, de straf voor zulk een euveldaad is: levend in graden te worden verdeeld, brr! En dan kan iedereen precies weten, hoeveel men waard is, en dat kan net zoo vervelend zijn, als wanneer een criticus in de krant de menschen in de heele stad vertelt hoeveel of hoe weinig de schrijver van een nieuw boek waard is.’

Met deze laatste zin wilde de schrijver zijn critici het gras voor de voeten weg maaien. Frits van Raalte was zelf ook een wat onnozel figuur.

Eerder verschenen in Tzum 47

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s