Bed en wereld

Het rechtse blaadje Elsevier signaleerde laatst de heruitgave van Jo Ottens jachtige novelle Bed en wereld: ‘Een slapeloze somberman laat in bed zijn gedachten de vrije loop. Soms uitputtend, soms meeslepend’, ‘een vroeg vaderlands voorbeeld van een monologue intérieur’. De hooggeleerde Jaap Goedegebuure noemde het eens ‘de meest veronachtzaamde tekst uit de moderne Nederlandse letteren’.

De achterflap: ‘Van een handeling is in deze beklemmende monoloog nergens sprake. De uitgeputte verteller wordt gekweld door slapeloosheid, wat ertoe leidt dat motieven van erotiek, levensangst en doodsobsessie zich in een toestand van halfslaap aaneenrijgen tot een caleidoscoop van sombere emoties. Door het hoge tempo waarmee Otten ze op ons netvlies projecteert verdwijnen ook begrippen als ruimte en tijd. Uit deze gepassioneerde, tijdloze novelle treedt ons een kwetsbaar mens tegemoet, machteloos tegenover een verscheurde wereld, zich beseffend dat het einde nadert, radeloos cirkelend rondom een noodlottige vlam, die hem uiteindelijk zal verteren.’

De eerste druk, die nogal wat deining veroorzaakte, verscheen in 1932. Een tweede, identieke druk volgde een jaar later. Mensenlief, wat een prachtige typografie op het omslag:

Een opdracht van de auteur aan zijn toekomstige vrouw, tevens nichtje van Victor van Vriesland, Jetty Kattenburg:

Rob Groenewegen, die voor deze plaatjes zorgde, schrijft ons dat het verzameld werk van Jo Otten volgend jaar bij In de Knipscheer verschijnt, samen met zijn Ottenbiografie Te leven op duizend plaatsen. Jo Otten 1901-1940. Uit wat ik tot nu toe over Ottens korte leven heb gelezen, onder andere in De Parelduiker, hebben twee dingen sterke indruk achtergelaten. Het verhaal dat Otten in de twintiger jaren Sylvia Beach wilde beconcurreren met een Parijse boekhandel en het lugubere doodsbericht van de schrijver, door een bom getroffen, alleen nog te identificeren door het opvallend geblokte overhemd dat hij droeg.

1 Comment

  1. Wat zou Jo Otten apetrots zijn geweest, wanneer iemand hem destijds had weten te vertellen, dat hij als enige auteur uit het interbellum in de 21e eeuw zou worden toegevoegd aan het allerlaatste deel (VI) van het Biografisch woordenboek van Nederland, dat gisteren in de Koninklijke Bibliotheek feestelijk gepresenteerd werd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.