Etenswaren, duiven, chinawaren

Papieren man meldt dat er een onbekend manuscript van J. Slauerhoff [liever niet J.J. Slauerhoff, want zo stond het nooit op de titelpagina’s van zijn boeken – Dd] op Vlieland is ontdekt. Het gaat om negen vellen proloog van Slau’s debuutroman Het verboden rijk uit 1932. Voorpublicaties van de roman zijn op de dbnl te vinden, in de gedigitaliseerde jaargangen van Forum.

Tevens maken W. Blok en K. Lekkerkerker op dbnl duidelijk hoe verrekte lastig het handschrift van Slauerhoff te ontcijferen is:

‘Het handschrift van Slauerhoff is bijzonder moeilijk te lezen. Niet alleen variëren de documenten van moeilijk leesbaar tot (bijna) onleesbaar, maar ook wemelen ze van de spelfouten en verschrijvingen, zijn allerlei woorden willekeurig in losse delen uiteengeschreven, zijn de zinnen voorzien van overbodige of foutieve interpunctie, of ontbreken hoofdletters en interpunctie geheel en al. Ook zijn de alinea’s meestal niet aangegeven, beginnen de meeste zinnen op een nieuwe regel, zodat niet duidelijk is waar een nieuwe alinea begint. De typoscripten zijn eveneens van een ongekende slordigheid. Typefouten komen herhaaldelijk voor, evenals verbreking en samenvoeging van woorden; accenten, trema’s, weglatings- en afkappingstekens ontbreken veelal en aan het eind van de regels zijn letters en tekens dikwijls niet overgekomen; ook zijn zwart en rood lint soms willekeurig door elkaar gebruikt. Maar wat het lezen van de teksten, zowel in handschrift als in typoscript, vooral bemoeilijkt is de gewoonte van Slauerhoff om correcties aan te brengen door de woorden heen. Zelf bekende hij eens in een vraaggesprek in een Zuidafrikaans blad: ‘Ek skryf ’n handskrif wat ek self nie kan lees nie en die tikmasjien is altyd kapot.’ (Ik had het leven me anders voorgesteld. J. Slauerhoff in vraaggesprekken en herinneringen, bezorgd door Dirk Kroon, blz. 28) Dat dit geen loze uitspraak is, blijkt uit de vele verduidelijkingen die hij zelf in zijn manuscripten heeft aangebracht, kennelijk uit vrees de tekst later niet meer te kunnen reconstrueren. Wanneer een auteur zoveel moeite heeft zijn eigen teksten te lezen, hoeveel te meer zal dit het geval zijn bij anderen die deze teksten onder ogen krijgen. Het handschrift is ook verraderlijk en misleidend. Als voorbeeld, uit zeer vele: het woord etenswaren lazen de editeurs aanvankelijk als duiven, later als chinawaren.’

3 gedachtes over “Etenswaren, duiven, chinawaren

  1. Alweer dbnl:'de roman over de Portugese dichter Camöes (1524-1580), die in Macao kort voor 1560 werkte aan zijn befaamde epos Os Lusíados. Slauerhoff heeft niet alleen de onhistorische, in elk geval onbewijsbare 19de-eeuwse legendevorming rondom de figuur van Camöes in zijn roman opgenomen, maar die bovendien van het zesde hoofdstuk af laten spelen in de 20ste eeuw met als hoofdpersoon een marconist bij wie, nadat hij op rampzalige wijze in Macao is beland, in een soort hallucinatie, persoonsversmelting optreedt, zó dat hij over een afstand van 350 jaar zich vereenzelvigt met Camöes.'

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s