Ter Braak en de vieze boekjes (1)

Bladerend in de gedigitaliseerde versie van Het Vaderland val ik op de voorpagina van het avondblad van dinsdag 2 maart 1937 middenin de affaire-Hirschfeld. Kort samengevat was de kwestie deze: de boeken van de sexuoloog Magnus Hirschfeld (1868-1935) waren in beslag genomen bij de Haagse boekhandel De Litteraire Boekhandel en de eigenaren, Gerben Colmjon en Lex Verbraeck, werden aangeklaagd. De politie had namelijk exemplaren van Sittengeschichte des Weltkrieges en Sittengeschichte der Nachkriegszeit (‘lectuur van zedekwetsenden aard’) aangetroffen in de etalage. Na de uitspraak van de rechter gingen de boekhandelaren meermalen in beroep, telkens bij een hogere instantie.

Op 2 maart 1937 staat Verbraeck nog eens terecht. De zitting in de Haagse rechtbank vindt plaats achter gesloten deuren. Als getuige wordt gehoord, jawel, de heer Colmjon, compagnon van de verdachte. Deskundige à charge is de heer Nolthenius de Man, directeur van de Vereeniging tot bestrijding van handel in vrouwen en kinderen en ontuchtige uitgaven.

En als ik dit lees, veer ik op:


Man tegen man dus. Nooit geweten dat Ter Braak zich ontfermde over het lot van een beklaagde boekhandelaar en dat van de immer beklagenswaardige Hirschfeld. Theo van der Meer rept niet over dit pleidooi in zijn Jonkheer mr. Jacob Anton Schorer (1866-1957), dat als ondertitel ‘Een biografie van homoseksualiteit’ heeft. Evenmin komt de kwestie naar voren in de tweedelige Ter Braakbiografie van Léon Hanssen. En Van Galen Last, die de briefwisseling Ter Braak-Du Perron van aantekeningen voorzag, tastte in het duister toen Du Perron op 28 september 1937 aan zijn penvrind schreef:

Je hebt me niet verteld hoe je vóór de pornografie getuigd heb van Magnus Hirschfeld. Laat daar nog eens wat van hooren!’

Menno ter Braak kwam er niet op terug. Ik moet het doen met een krantenknipsel.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s