Steigeren bij puntjes en X’-en

De bezorger van een literaire correspondentie blijft op de achtergrond. Hij is een soort doorgeefluik. Brievenboeken worden ook zo gepresenteerd: alsof ze, in één beweging, uit de schoenendoos van zolder zijn gehaald en naar de drukker zijn gebracht. Zonder inhoudelijke wijzigingen aan te brengen. Zo hoort het, zo is het mij althans geleerd.

Het kan anders. Ik zoek iets op in de omvangrijke briefwisseling tussen Ter Braak en Du Perron (ook online) en merk dat er behoorlijk in is geschrapt. Niet door Menno of Eddy zaliger, maar door Henk van Galen Last, die de 1159 brieven tussen 1962 en 1967 voor vier delen dundruk persklaar maakte. Hier vier woorden, daar dertien woorden, hier twee zinnen, daar een alinea: Van Galen Last verving aardig wat tekst door puntjes tussen teksthaken.

Ik ben niet de eerste die hierover valt. Uitgever Julien Weverbergh liet de bezorger in 1965 weten al die chirurgische ingrepen te betreuren. Van Galen Last reageerde voorzichtig:

Ik begrijp van iedere lezer dat hij steigert bij puntjes en X’-en, maar ik kan me toch ook niet goed voorstellen dat het zich niet laat indenken dat een integrale uitgave nu, anno 1965, nu allerlei mensen nog leven, onmogelijk is […].

Hetzelfde argument in de verantwoording: Ter Braak en Du Perron, polemisten van het eerste uur, zullen ‘derden die in de meeste gevallen nog in leven zijn’ niet altijd gespaard hebben. Van Galen Last was van mening dat ‘hun schone was nog niet in het publiek gedroogd hoeft te worden’, alleen omdat zij nu toevallig in aanraking kwamen met twee figuren van wie later de briefwisseling gepubliceerd zou worden. Dus verving hij hun namen door X’-en en Y’-en, en wel op zo’n manier dat ‘eventuele literaire detectives’ nooit achter de werkelijke identiteit van de bedoelde personen konden komen.

Laat ik nu juist ‘literair detective’ op mijn visitekaartje hebben staan.

Een gedachte over “Steigeren bij puntjes en X’-en

  1. Laat het weten als je iets gerechercheerd hebt, detective!Overigens vind ik dit heel grappig (los van de drievoudige ontkenning trouwens):Van Galen Last reageerde voorzichtig: "[…] Ik begrijp van iedere lezer dat hij steigert bij puntjes en X’-en, maar ik kan me toch ook niet goed voorstellen dat het zich niet laat indenken dat een integrale uitgave nu, anno 1965, nu allerlei mensen nog leven, onmogelijk is […]".

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s