‘Een bibliograaf doet niet aan mode of appreciatie’

Een bibliografie is een zo volledig mogelijke lijst met publicaties. Nu schrijvers zich steeds meer manifesteren in kranten, tijdschriften, tv-gidsen, literaire kalenders en lokale schoolkranten, is een bibliografie van een schrijver niet overbodig. In aflevering twee van wat een reeks begint te worden: de bibliograaf van Arnon Grunberg én Marek van der Jagt. In zijn nieuwe onderkomen in Praag, waar hij alleen nog maar ‘huishoudelijk en recreatief’ bezig geweest was, vond Jos Wuijts tijd om een paar vragen te beantwoorden.

In 1998 kwam uw Serieuze Poging tot een Volledige Bibliografie van de Zelfstandige en Verspreide Geschriften van Arnon Grunberg uit. Waarom beginnen aan een bibliografie als de schrijver nog volop publiceert? Was uw bibliografie bij het uitkomen al niet gedateerd?
‘In de bibliografie is ook opgenomen een ‘Interview met mijn bibliograaf’ waarin op de eerste vraag een antwoord wordt gegeven. De bibliografie werd samengesteld op verzoek van Grunbergs uitgever. Dat verzoek zou me natuurlijk niet bereikt hebben als ik in de vier jaren daarvoor niet veel documentatie had verzameld. Of de schrijver nog volop publiceert of niet lijkt me minder relevant dan wat hij op zeker moment al gepubliceerd heeft. Bij Grunberg was dat in 1998 veel meer dan zijn lezers dachten. Gedateerd? Het was een ‘Serieuze Poging’, een eerste aanzet zeg maar.’

Bent u, nu vaststaat dat Marek van der Jagt een pseudoniem is van Arnon Grunberg, ook zíjn bibliograaf? Of beschouwt u hem als een andere schrijver?
‘Van der Jagt en Grunberg zijn voor mij één auteur. De mens Arnon werkt voor beide namen mee aan het onderhouden van de bibliografie.’

Bibliografen zijn bijna altijd boekenverzamelaars. Wat bent u meer? Of zijn die twee “beroepen” onlosmakelijk met elkaar verbonden?
‘Behalve verzamelaar van Gerard Reve en Arnon Grunberg ben ik een bescheiden boekhandelaar. Verzamelen en bibliograferen is een voor de hand liggende combinatie, als men tenminste de originele documenten onder ogen wil krijgen. Informatie van derden, internet of kopieën is kreupel. Dat moet geverifieerd worden.’

Heeft u, met uitzondering van de publicaties die na uw bibliografie verschenen zijn, nog hiaten ontdekt?
‘Niet echt. Wel zijn in de sectie ‘Arnon Grunberg als dramaturg’ enkele teksten vermeld die strikt genomen expliciet in de bibliografie thuishoren. Bij een bezoek aan het NTI in Amsterdam bleek dat Grunberg deze teksten destijds aan het Instituut had toegezonden en daarom als uitgaven in eigen beheer beschouwd moeten worden.’

Een bibliografie verschaft informatie over de publicaties van een schrijver. Is dat het enige? Geen diepe inzichten gehad, tijdens het maken van de lijsten primair en secundair werk?
‘Ik heb geen last gehad van diepe gedachten bij het registreren. Wel krijg je veel onder ogen dat je ook wil lezen. Mijn waardering voor Grunberg is daarbij gestegen en die voor de journalistiek in het algemeen (nog verder) gedaald, als men dat een diepe gedachte zou kunnen noemen.’

‘Bibliografieën als deze wekken de hoop dat er met wat inspanning meer te achterhalen is, dan er gevonden kan worden in de publicaties die de schrijver zelf belangrijk vindt,’ aldus W.F. Hermans in de inleiding van zijn Bibliografie van de verspreide publicaties (1972). Als bibliograaf bent u het hiermee oneens?
‘Hermans heeft (altijd) gelijk. Als zijn bewering inhoudt, dat alleen publicaties die de schrijver de moeite waard vindt, vastgelegd mogen worden, dan heeft ie voor een keertje geen gelijk. Een bibliograaf doet niet aan mode of appreciatie.’

U bent nu bibliograaf. Is de verleiding niet groot om biograaf te worden? U heeft immers een schat aan informatie, die u dan echt zou kunnen gebruiken.
‘Bij uitzondering veroorloof ik me een absolute uitspraak: ik word zeker niet zijn biograaf, ook niet in het onwaarschijnlijke geval dat ik de schrijver overleef. Het archief, de schat aan informatie, is nu in mijn nieuwe woonplaats Praag. Het blijft bij elkaar en zal te zijner tijd voor anderen beschikbaar zijn.’

In uw verantwoording schrijft u ‘het werk gaat verder!’ Er verschijnt dus nog een keer een bibliografie?
‘Het plan bestaat om in dit najaar, samen met een aantal Grunberg-verzamelaars, de bibliografie via het internet te gaan onderhouden. De vorm en toegang zijn nog in beraad. Ik verwacht dat de bibliografie nog eens gedrukt zal worden, want ongedrukt is het geen bibliografie. Mocht hij onverhoopt niet meer verschijnen, dan zal dat waarschijnlijk van geringe invloed zijn op de wereldvrede of de opwarming van de aardbol.’

augustus 2003

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s