Willem Siebenhaar (1863-1936)

D.H. Lawrence zat in een impasse, toen hij op 4 mei 1922 met zijn echtgenote Frieda de haven van Perth binnenvoer. De erotische passages in zijn vroege romans hadden een schandaal veroorzaakt, The Rainbow had zelfs een verbod gekregen. In een zelfgekozen vlucht bezocht het echtpaar Lawrence verschillende Europese steden. Op een cruciaal moment in de zwerftocht, tijdens een bootreis naar Ceylon, wist een Australische dame het schrijverspaar te interesseren voor een verblijf in Perth, de hoofdstad van West-Australië. Als Lawrence, een paar dagen na aankomst, de plaatselijke boekwinkel bezoekt, loopt hij zomaar een van zijn toekomstige romanpersonages tegen het lijf: William Siebenhaar.

William Siebenhaar luisterde op zijn geboortedag, 28 juli 1863, nog naar de Hollandse naam Willem. In het mythische gezelschap van Louis Couperus bezocht Willem de HBS in Den Haag. Zijn universitaire studie in Delft brak hij af om in 1884 naar Engeland te vertrekken. Siebenhaar interesseerde zich enorm voor de opkomende theosofie en anarchie, en verklaarde later dat het hem, vanwege socialistische principes, in Nederland onmogelijk was gemaakt om carrière te maken. Toen hij in Engeland vernam dat West-Australië, toenmalige Engelse kolonie, democratie nog hoger aangeschreven stond, koos Siebenhaar het ruime sop.

De inmiddels tot Brits staatsburger verworden Siebenhaar kreeg niet bepaald dichterlijk werk in het stadje Perth. In 1892 trad hij in dienst bij de ‘Land Titles Office’. Het bijhouden van statistieken moet hem goed gelegen hebben, want Siebenhaar bracht het van ‘compiler of statistics’ tot onderchef van het registerbureau. Maar zijn ambitie lag op een ander vlak: de literatuur.

In 1910 verscheen dan het met foto’s verluchte Dorothea. A lyrical romance in verse bij de Londense uitgeverij Jarrold and Sons. Het is een merkwaardig debuut: in duizenden dichtgetimmerde jambische hexameters wordt de vergeefse verering voor het jonge meisje Dorothea beschreven. De liefde voor de jongedame leidt bij de met uitroeptekens begiftigde hoofdpersoon tot transcendente verlangens en theosofische bespiegelingen. Siebenhaar roept tussendoor zijn geboorteland in herinnering, wanneer de lof gezwaaid wordt over kolonies en sociaal-anarchistische bewegingen, waarin – bijvoorbeeld – de bijgelovige Louis Bähler indertijd actief was. Met ‘selfless Nieuwenhuis’ doelt de dichter natuurlijk op de befaamde F. Domela Nieuwenhuis, die jaren ervoor vrij intensief met Siebenhaar over politieke aangelegenheden had gecorrespondeerd. Zo was het ellenlange Dorothea waarschijnlijk geliefder bij politici dan bij poëzieminnaars.

Lovende besprekingen bestonden blijkbaar nog niet. De recensent van de Perthse Sunday Times leefde zich het eerst uit op Dorothea’s schepper onder de titel ‘Stanzas of a Statistician’. Het Bulletin omschreef het omvangrijke project als ‘an example of energy wasted’ en ‘a failure as poetry’. Alleen het literaire supplement van The New Age bracht een zuinig compliment voor het propageren van linkse politieke opvattingen: ‘so say all of us; but few of us have the courage or the energy to put it in verse’. Juist dit aspect zou problemen opleveren: in 1916 werd de bundel bewijslast in een proces tegen Siebenhaar, die van ontrouw aan de Britse kroon werd beschuldigd. In zijn verdediging hamerde de dichter erop dat hij slechts ‘academically’ een anarchist was. Vrijspraak volgde uiteindelijk, maar Siebenhaars poëzie had voorgoed een stempel gekregen. Sentinel Sonnets wachtte in 1919 hetzelfde lot.

De glans op de ogen van de mislukte dichter keerde terug op die ene meidag in 1922. Met D.H. Lawrence deelde Siebenhaar immers zijn belangstelling voor theosofie en politiek. De Engelse literator kwam zelfs een paar keer op het registerkantoor in Perth en kreeg van een hoopvolle Siebenhaar diens bundels overhandigd. Gedienstig reikte de ‘statistician’ zijn collega bovendien feitenmateriaal aan over de geschiedenis van West-Australië, wat vruchtbaar bleek toen in 1924 The Boy in the Bush verscheen. Maar toen was William Siebenhaar de twijfelachtige eer toegekomen vereeuwigd te zijn als de linkse vakbondsman Willie Struthers in Lawrence’ roman Kangaroo. Het ‘suspicious’ personage spuit daarin ideeën over revoluties en socialisme. Op het omslag van de eerste druk van Kangaroo uit 1923 stond veelzeggend een stoomboot afgebeeld. Bij zijn vertrek uit Perth, zo bekende hij later, gooide D.H. Lawrence de geschonken bundels van Siebenhaar overboord.

Bronnen:
P. Eggert & H.T.M. van Vliet, ‘Anarchist tussen de kangoeroes’, in: De Parelduiker (2003), jrg. 8, nr. 5, p. 39-51
N. Segal & E. Duyker, ‘Siebenhaar, Willem (1863 – 1936)’, in: Australian Dictionary of Biography (2006)

Een gedachte over “Willem Siebenhaar (1863-1936)

  1. Hallo NickIk heb een interesse in Willem siebenhaar, en wou graag meer weten. Ik woon in Sydey en ik schrijv ook een blog, maar min stuk over Siebenhaar heb ik nog niet geplaatsd. Dat zal wel in de volgende twee weken wel gebeuren. Misschien kan ik jou er ook iets van vertellen. Ik schrijf liever in het Engels, maar Nederlands lees ik aardig goed.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s